title

Results of monitoring of bat winter roosts in the Silesian Beskids and Żywiec Beskids (Western Carpathians, Poland)

author(s)

Marcin Warchałowski (orcid: 0000-0003-2905-5235) (1)
Wojciech J. Gubała (1), Czesław Szura (2), Grzegorz Szalbot (2), Bartłomiej Juroszek (2), Jakub Pysz (2), Piotr Dziki (3),Paweł Gądek (4)

affiliation

(1) Tatra Museum of Tytus Chału­biński in Zakopane (Zakopane, Poland)
(2) Association for the Protection of caves ‘Grupa Malinka’ (Wisła, Poland)
(3) Complex of Landscape Parks of the Silesia Voivodeship (Żywiec, Poland)
(4) Speleoklub Bielsko-Biała (Bielsko-Biała, Poland)

bibliography

Theriologia Ukrainica. 2025. Vol. 30: 109–118.

DOI

language

English, with Ukrainian summary, titles of tables, captures to figs

abstract

We presents the results of bat monitoring conducted between 2012 and 2025 in the Silesian Beskids and Żywiec Beskids. The research aimed to monitor known bat hibernation sites, discover new ones and analyse trends among the most numerous species of hibernating bats. Winter monitoring of caves was conducted in teams of at least two people, during the winter (mid-December to mid-March), from sunrise to sunset. Counts were conducted at sites that were adjacent to each other or could be connected during the same day to avoid errors resulting from recounting bats that had previously awakened. During the study, 19 caves were inspected irregularly. In the Silesian Beskids, 15 objects (caves Dująca, Głęboka w Stołowie cave, Wislańska, Malinowska Studnia, Miecharska, Salmopolska, Ostra-Rolling Stones, W Jaworzynie, Grabowa, W Trzech Kopcach, Malinowska, Lotnych Piasków, Półkuli, Studnia Wiatrów, Czorny Grzib) and 4 objects in Żywiec Beskids (caves W Boraczej, W Sopotni Wielkiej, Dymiąca Piwnica, Oblica). The dominant species in monitoring were the lesser horseshoe bat (Rhinolophus hipposideros) and the Geoffroy's bat (Myotis emarginatus). Also found brown long-eared bat (Plecotus auritus), Natterer's bat (Myotis nattererri), Daubenton's bat(M. daubentonii), greater mouse-eared bat(M. myotis), whiskered bat / Brandt's bat(M. mystacinus/brandtii). A statistically significant increase in the number of lesser horseshoe bats was observed in caves W Trzech Kopcach (r = 0.882, P ≤ 0.01) and Miecharska (r = 0.937, P ≤ 0.01) between 1996 and 2025. The increase in the number of these bats in caves Ostra-Rolling Stones and Wislańska was statistically insignificant between 2013 and 2025. It is also worth noting a clear increase in the number of Geoffroy's bats wintering in the region, which is quite clearly visible in Wiślańska cave. The most numerous hibernacula in the study area were caves Ostra-Rolling Stones, Wiślańska, and Miecharska. The sites with the highest diversity (Simson's coefficient) include caves Czorny Grzib, Wiślańska, Miecharska, Głęboka w Stołowie.

keywords

flysch caves, Geoffroy’s bat, hibernation, lesser horseshoe bat, Western Carpathians

references

Grodzicki, J. (red.). 2016. Jaskinie Polskich Karpat Fliszowych. Uzupełnienia I. Jaskinie Pogórza Sląskiego i Beskidu Śląskiego. Warszawa, 1–323.
Grzywiński, W., J. Nowak, K. Kozakiewicz, A. Węgiel. 2015. Zimowy monitoring nietoperzy w jaskiniach Ojcowskiego Parku Narodowego. Prądnik. Prace i Materiały Muzeum im. Prof. Władysława Szafera, 25: 89–104.
Gubała, W. J., M. Trybała, B. Drożdż. 2011. Zimowe liczenia nietoperzy w masywie Babiej Góry i Paśmie Policy w latach 2005–2011. Nietoperze, 1-2: 13–22.
Gubała, W., K. Piksa. 2012. Nietoperze hibernujące w polskiej części Pienin. Chrońmy Przyrodę Ojczystą, 68 (3): 175–185.
Kondracki, J. 2011. Geografia regionalna Polski. PWN. Warszawa, 1–468.
Kowalski, K. 1953. Materiały do rozmieszczenia i ekologii nietoperzy jaskiniowych w Polsce. Fragmenta Faunistica Musei Zoologici Polonici, 6 (21): 541–567. https://doi.org/10.3161/15053970FF1949.6.21.541
Mysłajek, R. 2002. Nietoperze Jaskiń Beskidu Śląskiego. Wstępne wyniki badań. Nietoperze, 3 (1-2): 171–175.
Mysłajek, R. W., K. Kurek, C. Szura, S. Nowak, P. Orysiak. 2007. Bats (Chiroptera) of the Silesian Beskid Mountains. Fragmenta Faunistica, 50 (1): 77–85. https://doi.org/10.3161/00159301FF2007.50.1.077
Mysłajek, R. W., T. Jonderko. 2010. Najliczniejsza kolonia rozrodcza podkowca małego w Beskidzie Śląskim. Przyroda Górnego Śląska, 62: 6–7.
Mysłajek, R., K. Kurek, S. Nowak, P. Orysiak. 2010. Nietoperze Chiroptera Żywieckiego Parku Krajobrazowego. Nietoperze, 11: 31–43.
Mysłajek, R., K. Kurek, T. Jonderko, K. Tołkacz, N. Kisza, [et al.]. 2015. Różnorodność gatunkowa i ochrona nietoperzy Pogórza Śląskiego. Chrońmy Przyrodę Ojczystą, 71 (3): 163–178.
Nowak, J., W. Grzywiński, M. Wieczorek. 2002. Zimowe spisy nietoperzy na Wyżynie Krakowskiej w latach 2000-2002 na tle 15 lat badań. Prądnik Prace i Materiały Muzeum Im. Prof. Władysława Szafrana, 13: 217–228.
Nowak, J., W. Grzywiński. 2007. Zimowe spisy nietoperzy na Wyżynie Krakowskiej w latach 2003-2007 na tle 20 lat badań. Prądnik Prace I Materiały Muzeum Im. Prof. Władysława Szafrana, 17: 149–165.
Nowak, J., W. Grzywiński. 2012. Zimowe spisy nietoperzy na Wyżynie Krakowskiej w latach 2008–2012 na tle historii badań. Prądnik. Prace i Materiały Muzeum im. Prof. Władysława Szafera, 22: 135–156.
Pax, F. 1925. Wirbeltierfauna von Schlesien. Faunistische und Tiergeograpische Untersuchungen im Obergebeit. Verlag von Gebrüder Borntraeger, 1–557.
Piksa, K., W. J. Gubała. 2012. Fauna nietoperzy Jaskini Mrocznej (Rezerwat Kornuty, Beskid Niski). Roczniki Bieszczadzkie, 20: 134–145.
Piksa, K., J. Nowak, T. Brzuskowski. 2020. Podkowiec mały Rhinolophus hipposideros w polskiej części Tatr. Przegląd Przyrodniczy, 31 (3): 56–63.
Postawa, T. 2022. Characteristics of winter bat aggregations in Poland: a review. Theriologia Ukrainica, 24: 51–61. https://doi.org/10.15407/TU2406
Solon, J., J. Borzyszkowski, M. Bidłasik, A. Richling, K. Badora, [et al.]. 2018. Physicogeographical mesoregions of Poland: Verification and adjustment of boundaries on the basis of contemporary spatial data. Geographia Polonica, 91 (2): 143–170. https://doi.org/10.7163/GPol.0115
Szkudlarek, R., A. Bator-Kocoł, W. J. Gubała, Z. Hryniuk, Ł. Iwaniuk, [et al.]. 2018. Fauna nietoperzy obszarów Natura 2000 ‘Bednarka’ i ‘Ostoje Nietoperzy Powiatu Gorlickiego’ oraz ich ochrona. Chrońmy Przyrodę Ojczystą, 74 (4): 243–254.
Uhrin, M., P. Benda, J. Obuch, P. Urban. 2010. Changes in abundance of hibernating bats in central Slovakia (1992–2009). Biologia, 65: 349–361. https://doi.org/10.2478/s11756-010-0020-z
Warchałowski, M., R. Szkudlarek, A. Bator, R. Paszkiewicz, M. Pietraszko, [et al.]. 2011. Nowo odkryte stanowisko kolonii rozrodczej podkowca małego Rhinolopus hipposideros na Pogórzu Śląskim. Nietoperze, 12 (1–2): 59–60.
Warchałowski M., R. Szkudlarek, A. Bator, R. Paszkiewicz, Ł. Płoskoń, [et al.]. 2014. Nowo odkryte stanowiska podkowca małego Rhinolophus hipposideros na Śląsku Cieszyńskim. Nietoperze, 8 (1–2): 57–59.
Warchałowski, M., M. Pietraszko, T. Jonderko. 2018. Nowe kryjówki podkowca małego w pobliżu obszaru Natura 2000 „Kościół w Górkach Wielkich”. Przegląd Przyrodniczy, 29 (3): 117–120.
Warchałowski M., M. Pietraszko-Warchałowska, T. Jonderko, C. Szura. 2019. Rozmieszczenie nocka orzęsionego Myotis emarginatus (Geoffroy, 1806) w południowej części województwa śląskiego. Przegląd Przyrodniczy, 30 (2): 98–107.
Warchalowski, M., M. Pietraszko. 2019b.The emergence time and flight routes used by lesser horseshoe bats of Radziechowy colony (Poland). Theriologia Ukrainica, 17: 69–77. https://doi.org/10.15407/pts2019.17.064
Warchałowski, M., T. Jonderko, M. Pietraszko-Warchałowska, C. Szura. 2022. Characteristics of transition roosts of the lesser horseshoe bat Rhinolophus hipposideros — a case study from South-Western Poland. North-Western Journal of Zoology, 18 (2): 190–198.
Warchałowski, M., M. Pietraszko-Warchałowska. 2023. Mały strych, istotna dla zachowania gatunku kolonia rozrodcza podkowca małego Rhinolophus hipposideros – kaplica w Radziechowach. Przegląd Przyrodniczy, 34 (1): 94–102.
Wołoszyn, B. W., W. Gałosz, M. Labocha, T. Postawa. 1994. Wstępne wyniki badań nietoperzy w województwie bielskim oraz postulaty ich ochrony. Chrońmy Przyrodę Ojczystą, 50 (3): 94–102.
Zygmunt, J. 1995. Kolonia nietoperzy w Górkach Wielkich. Chrońmy Przyrodę Ojczystą, 51 (1): 73.